สนามข่าวเสาร์-อาทิตย์ - เปิดหลักฐาน "ปราสาทคนา" ซึ่งเป็นภาพที่นักโบราณคดีของไทย ถ่ายไว้เมื่อปี 2544 ขณะเข้าไปสำรวจ แต่ทหารกัมพูชาพยายามเข้าเคลม สร้างบันไดทำทางขึ้น

ทีมข่าวได้ภาพหลักฐานของ ปราสาทคนา ประกอบด้วย ภาพเสาประดับกรอบประตู 8 เหลี่ยม ทับหลังชิ้นที่ 1 ทับหลังชิ้นที่ 3 และสภาพป่า บริเวณโดยรอบปราสาท ณ ขณะนั้น ย้ำว่าภาพนี้เป็นภาพถ่ายเมื่อปี 2544 ที่คณะผู้สำรวจนักโบราณคดีของไทย เข้าไปสำรวจโบราณสถานดังกล่าว แต่ทหารกัมพูชา กลับสร้างบันไดไม้ขึ้นมาใกล้ตัวปราสาท โดยมีกระแสว่า จ้องจะเคลมปราสาทว่าเป็นของประเทศตัวเองอีก

นายสมเดช ลีลามโนธรรม นักโบราณคดี สำนักงานศิลปากรที่ 10 เล่าว่า เมื่อปี 2544 ได้รับแจ้งจากตำรวจตระเวนชายแดนว่า พบซากโบราณสถาน จึงเข้าไปสำรวจบริเวณปราสาทคนา ซึ่งอยู่ในป่าลึกและเข้าถึงยาก พบลักษณะเป็นกลุ่มปราสาทอย่างน้อย 3 หลัง มีกำแพงศิลาแลงล้อมรอบราว 30-40 เมตร สภาพค่อนข้างรกร้างและเสื่อมตามกาลเวลา แต่ยังสมบูรณ์ทางวิชาการ

จากหลักฐาน เช่น ศิวลึงค์ และทับหลังสลักลวดลาย บ่งชี้ว่าเป็นเทวสถานศาสนาฮินดู สร้างราวพุทธศตวรรษที่ 15-16 หรือมีอายุกว่า 1,000 ปี แสดงถึงการมีชุมชนโบราณในพื้นที่ ขณะสำรวจยืนยันว่าไม่มีสิ่งปลูกสร้างใด ๆ ของกัมพูชาอยู่ใกล้ปราสาท และคาดว่าในเทือกเขาพนมดงรัก อาจยังมีปราสาทอีกหลายแห่งที่ยังไม่ได้สำรวจ

เพียงแต่ว่าในช่วงปี 2544 มีปัญหาในเรื่องของความขัดแย้งชายแดนไทย-กัมพูชา และเป็นที่มาของ MOU ต่าง ๆ จึงจำเป็นต้องยุติการดำเนินงาน ไม่สามารถเข้าไปบูรณะได้ ซึ่งเป็นกรณีเดียวกันกับปราสาทตาเมือนธม ที่ต้องยุติการบูรณะไปตามข้อตกลง จึงไม่มีการดำเนินการใด ๆ ต่อ

แต่คนไทยไม่ต้องห่วง กรมศิลปากร มีรายงานการสำรวจไว้เรียบร้อยแล้ว หากสามารถดำเนินการบูรณะได้ ก็จะเป็นผลดีในพื้นที่ ดึงดูดนักท่องเที่ยวมาเรียนรู้ประวัติศาสตร์ความเป็นมา และเชื่อว่า ปราสาทคนา อยู่ในพื้นที่ของประเทศไทย นอกจากนี้ ยังมีโบราณสถานตามแนวชายแดนอีกประมาณ 20 กว่าแห่ง แต่ยังไม่สามารถเข้าไปบูรณะได้

พลตรี วินธัย สุวารี โฆษกกองทัพบก ระบุว่า ยังไม่พบข้อมูลทหารกัมพูชา รุกล้ำ-สร้างฐานทหาร ที่ปราสาทคนา จังหวัดสุรินทร์ แต่ถ้าจริงต้องจัดการอยู่แล้ว หากอยู่ในพื้นที่อธิปไตยไทย พร้อมเผยยังไม่ได้รับรายงานทหารเขมรลอดรั้วเข้าฝั่งไทย