เต็มใจจ่ายก็ผิด ป.ป.ท. อุดช่องทุจริต ใบอนุญาตก่อสร้างอาคารใน กทม. ยื่นออนไลน์ ลดใช้ดุลพินิจอนุมัติ-อนุญาต เตือนปชช. กลุ่มเต็มใจจ่าย สุ่มเสี่ยงร่วมรับผิด ทั้งจ่ายเพื่อเร่งกระบวนการ หรือจ่ายเพื่อซื้อความผิด

ไฟไหม้-ตึกทรุด ปัญหาการก่อสร้างอาคารไม่ได้มาตรฐาน ที่กว่าจะรู้ก็เมื่อเกิดความสูญเสียขึ้นแล้ว ปัญหานี้สำนักงานป้องกันและปรามปรามการทุจริตในภาครัฐ (ป.ป.ท.) ได้รับการร้องเรียนมาโดยตลอด สาเหตุส่วนหนึ่งอาจมาจาก ใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร ให้อำนาจเจ้าพนักงานใช้ดุลพินิจ ซึ่งเป็นช่องว่างทำให้เกิดการทุจริต

จากสถิติระหว่างเดือนมิ.ย.2563 ถึงเดือน เม.ย.2568 พบว่ามีเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับเจ้าหน้าที่ กทม. 164 เรื่อง นอกจากนี้ ป.ป.ท. ยังได้รับข้อมูลจากผู้ประกอบวิชาชีพสถาปนิกเกี่ยวกับการเรียกรับผลประโยชน์ และการประวิงเวลาในการพิจารณาอนุญาต จึงเสนอให้กำหนดมาตรการป้องกันการทุจริตเชิงรุก โดยมุ่งเน้นไปที่กระบวนการพิจารณา อนุมัติ และออกใบอนุญาตก่อสร้างอาคารเข้าสู่ระบบดิจิทัล ให้ประชาชนสามารถติดตามความคืบหน้าได้ทางออนไลน์ ขณะเดียวกัน ผู้บังคับบัญชาสามารถกำกับและตรวจสอบการปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดการใช้ดุลพินิจและช่องว่างในการแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบในการอนุมัติ อนุญาต

นายภูมิวิศาล เกษมศุข เลขาธิการ ป.ป.ท. เปิดเผยว่า พยายามจะทำให้การขอใบอนุญาตก่อสร้างยื่นเอกสารผ่านระบบออนไลน์ ไม่ต้องมาติดต่อด้วยตนเอง สามารถติดตามสถานะความหน้าได้ทางออนไลน์ โดยรัฐบาลก็ต้องการขับเคลื่อนให้เห็นผล มีการกระชุมต่อเนื่องทุกเดือนจนคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบ ซึ่งมาตรการที่ผลกดันออกมาจะเห็นผลในเร็ววันนี้

สำหรับข้ออ้างที่ว่าเอกชนเต็มใจจ่ายเป็นสินน้ำใจ เลขาธิการ ป.ป.ท. บอกว่า เต็มใจจ่ายบางกรณีเท่ากับเข้าองค์ประกอบความผิดฐานสนับสนุนเจ้าหน้าที่ให้กระทำผิด และจะโดนหนักขึ้นหากตรวจสอบแล้ว พบว่าเต็มใจจ่ายเพื่อร่วมทุจริต สุ่มเสี่ยงที่จะมีความผิด ทั้งการจ่ายเพื่อเร่งกระบวนการ หรือจ่ายเพื่อซื้อความผิด

ทั้งนี้ สาระสำคัญของมาตรการ ที่คณะกรรมการ ป.ป.ท. เห็นควรเสนอให้กรุงเทพฯ ดำเนินการเกี่ยวกับการออกใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร 5 มาตรการ ดังนี้

1.กำหนดให้ระบบ BMA OSS เป็นระบบปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ฝ่ายโยธา สำนักงานเขต ในการออกใบอนุญาตก่อสร้างอาคารเพียงช่องทางเดียว เพื่อให้ประชาชนสามารถตรวจสอบสถานะความคืบหน้า ของการออกใบอนุญาตก่อสร้าง รวมทั้งผู้บังคับบัญชาสามารถกำกับ ติดตาม ผลการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ ให้สามารถออกใบอนุญาตภายในระยะเวลาตามที่กฎหมายกำหนด

2. กำหนดให้สำนักงานเขตติดประกาศคู่มือประชาชน ซึ่งประกอบด้วย หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขในการยื่นคำขอ และระยะเวลาในการพิจารณาออกใบอนุญาตก่อสร้าง ในรูปแบบที่มีมาตรฐานเดียวกันทุกสำนักงานเขต ลดปัญหาความล่าช้าและความเข้าใจคลาดเคลื่อน

3. กำหนดให้มีการกำกับและตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ฝ่ายโยธาตามคู่มือปฏิบัติงาน ฝ่ายโยธา ที่กำหนดไว้อย่างเคร่งครัด และมีการรายงานผลการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง ตามรอบระยะเวลาที่กำหนด

4. แก้ไขปรับปรุงข้อบัญญัติกรุงเทพมหานครว่าด้วยการควบคุมอาคารที่อาจขัดหรือแย้งกับ กฎกระทรวงที่ออกตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร เพื่อให้เกิดความชัดเจน ในการตีความ ลดการใช้ดุลพินิจที่แตกต่างกันของเจ้าหน้าที่ฝ่ายโยธาในแต่ละสำนักงานเขต และไม่ให้เกิดช่องว่าง ในการแสวงหาผลประโยชน์โดยมิชอบ

5. ออกระเบียบหรือข้อบังคับเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ฝ่ายโยธา เพื่อป้องกันมิให้ใช้โอกาสหรืออำนาจหน้าที่ในตำแหน่งไปแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ จากการออกใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร และหากพบเจ้าหน้าที่ทุจริตให้ดำเนินการทางวินัย หรือทางปกครองอย่างเคร่งครัดและรวดเร็ว