สนามข่าว เสาร์-อาทิตย์ - รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีคำสั่งด่วน ให้ตรวจสอบการจดทะเบียนคุมครองสิทธิ "กะเพรา" ของบริษัทยักษ์ใหญ่ เพื่อคลายข้อสงสัยให้กับประชาชน

เคลียร์ปมจดทะเบียนคุ้มครองสิทธิ "กะเพรา" สายพันธุ์ใหม่

บริษัทบริษัท ซีพีแรม จำกัด ได้ให้ทุนมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กำแพงแสน ไปพัฒนาสายพันธ์ุกะเพรา กระทั่งได้พันธ์ุใหม่ คือ แก้วจุรี 01 ถึง แก้วจุรี 04 และมีการจดทะเบียนคุ้มครอง สิทธิ 4 สายพันธ์ุ ทำชาวบ้านกังวลว่า จะไม่สามารถใช้กะเพราปรุงอาหาร หรือ แม้แต่ปลูกได้อีก

การจดทะเบียนพันธุ์พืชใหม่ ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2567 โดยกะเพรา พันธุ์แก้วจุรี 01 ลักษณะลำต้นสูง 69.7 เซนติเมตร ลำต้นสีเขียว ความยาวแผ่นใบเฉลี่ย 5.75 เซนติเมตร ความกว้างแผ่นใบเฉลี่ย 3.81 เซนติเมตร รูปร่างแผ่นใบรูปไข่กว้าง ขอบใบหยักปานกลาง กลีบเลี้ยงสีเขียว กลีบดอกสีขาวแกมเขียว

จากนั้น พัฒนาสู่สายพันธุ์แก้วจุรี 02 ลำต้นจะสูงขึ้น เป็นเฉลี่ย 84.80 เซนติเมตร ใบก็จะใหญ่ขึ้นด้วย ต่อยอดไปสู่สายพันธุ์ แก้วจุรี 03 ต้นสูงเฉลี่ย 85.70 เซนติเมตร ใบยาวเฉลี่ย 5.90 เซนติเมตร ความกว้างแผ่นใบเฉลี่ย 4.09 เซนติเมตร และสายพันธุ์ แก้วจุรี 04 ความสูงต้นมากกว่า 3 สายพันธ์ุแรก คือ เฉลี่ย 87.60 เซนติเมตร สีลำต้นเขียว ความยาวแผ่นใบเฉลี่ย 5.58 เซนติเมตร ความกว้างแผ่นใบเฉลี่ย 4.01 เซนติเมตร

ความกังวลใจของประชาชน ทำให้นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีคำสั่งด่วน ให้กรมวิชาการเกษตร ตรวจสอบรายละเอียดการจดทะเบียนคุ้มครองสิทธิ "กะเพรา" อีกครั้งว่า เป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ และให้รายงานผลภายใน 1 สัปดาห์

"กะเพรา" นอกเหนือ 4 สายพันธุ์ ปลูก-ขาย ได้ปกติ

ขณะที่ วงเสวนา "ผ่าร่าง พ.ร.บ. พันธุ์พืชใหม่ : UPOV 1991 ปลดล็อกนวัตกรรม หรือจำกัดสิทธิเกษตรกร ?" จัดโดย สมาคมสื่อมวลชนเกษตรแห่งประเทศไทย มีการถกประเด็นนี้ โดยกรมวิชาการเกษตรย้ำ การที่เอกชนได้รับความคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ ไม่ได้หมายความว่า เอกชนมีสิทธิเหนือกะเพราทุกต้นในประเทศ

บ.ซีพีแรม แจง "กะเพรา" ทั่วไป ซื้อ-ขาย ได้ปกติ

ก่อนหน้านี้ นายวิเศษ วิศิษฏ์วิญญู กรรมการผู้จัดการ บริษัท ซีพีแรม จำกัด ชี้แจงว่า การจดทะเบียนครั้งนี้ไม่ได้หมายความว่าบริษัทฯ เป็นเจ้าของกะเพรา ทุกสายพันธุ์ในประเทศ แต่เป็นการคุ้มครองเฉพาะพันธุ์ใหม่ที่ผ่านกระบวนการวิจัยและพัฒนาเท่านั้น

ดังนั้น "กะเพรา" พันธุ์ดั้งเดิม ที่ประชาชนปลูกและซื้อขายกันอยู่ยังใช้ประโยชน์ได้ตามปกติ ส่วนจุดเริ่มต้นของการวิจัย มาจากการผลิตข้าวกะเพราของบริษัทฯ เมื่อ 10 ปีก่อน เพราะพบว่า ใบมีใบขนาดเล็ก เมื่อผ่านความร้อน ทำให้หดตัวหรือม้วนงอ จนมองเห็นได้ไม่ชัดเจน

ประธานสภาเกษตรกรจังหวัดเพชรบูรณ์ ห่วงว่า หากอนาคตมีการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ที่ได้รับความคุ้มครอง แล้วเกษตรกรรายย่อยนำไปเพาะปลูก ขยายพันธุ์ หรือใช้ประโยชน์ซึ่งไม่เป็นไปตามเงื่อนไขสิทธิ์ อาจเสี่ยงต่อการถูกดำเนินคดี และยังมีเรื่องการผูกขาดเมล็ดพันธุ์พืชในระยะยาว มองว่า หากไทยพึ่งพาเมล็ดพันธุ์จากบริษัทฯ เพียงไม่กี่ราย อาจเกิดข้อจำกัด และเป็นช่องทางให้เงินไหลออกไปยังต่างประเทศมากขึ้น