สนามข่าวเสาร์-อาทิตย์ - จังหวัดลำปางเป็นแหล่งผลิตและเลี้ยง "ครั่ง" ขนาดใหญ่ของประเทศไทย สามารถสร้างรายได้ให้ชุมชมหลักล้านบาทต่อปี

การเลี้ยงครั่งในหมู่บ้านสันติสุข ตำบลนาแก อำเภองาว จังหวัดลำปาง สามารถสร้างรายได้ให้ชาวบ้านหลักล้านบาทต่อปี ซึ่งชาวบ้านที่นี่ นิยมเลี้ยงครั่งบนต้นลิ้นจี่

ชาวบ้านที่เลี้ยงครั่งรายหนึ่ง บอกว่า เพิ่งสานต่ออาชีพการเลี้ยงครั่งจากพ่อแม่ได้เพียง 2 ปี แต่เมื่อ 7-8 ปีก่อน พ่อกับแม่ลงทุนซื้อพันธุ์ครั่ง กิโลกรัมละ 20-50 บาท มาปล่อยเลี้ยงบนต้นลิ้นจี่ ที่มีอายุ 4-5 ปีขึ้นไป จากนั้นดูแลเรื่องรดน้ำและเติมปุ๋ย หากต้นลิ้นจี่สมบูรณ์ ครั่งก็จะโตตามไปด้วย สามารถเก็บเกี่ยวได้ปีละ 2 ครั้ง ครั้งแรกช่วงเดือนเมษายน ครั้งที่สอง ช่วงเดือนกันยายน-ตุลาคม

ส่วนราคาครั่งไม่เคยต่ำกว่า 150 บาทต่อกิโลกรัม เพราะมีตลาดรองรับเยอะ โดยการเก็บผลผลิตครั่ง รอบสอง คาดว่าจะได้ผลผลิต 2-3 ตัน และราคาจำหน่ายอยู่ที่กิโลกรัมละ 195 บาท ขณะนี้กำลังปลูกต้นลิ้นจี่เพิ่มอีก 400 ต้น เพื่อไว้เลี้ยงครั่ง

ส่วนบ้านไหนมีสวนเพาะเลี้ยงครั่ง ชาวบ้านจะรับจ้างกะเทาะครั่ง กิโลกรัมละ 20 บาท ซึ่งในหนึ่งวัน สามารถกะเทาะครั่งได้ 40-50 กิโลกรัม มีรายเฉลี่ย 900-1,000 บาท

"ครั่ง" เป็นยางหรือชัน ที่ได้จากแมลงครั่ง หรือเพลี้ยชนิดหนึ่ง จัดเป็นแมลงเศรษฐกิจที่มีอนาคตไกล เพราะเป็นทรัพยากรที่ตลาดโลกต้องการมาก ซึ่งจังหวัดลำปาง เป็นแหล่งเพาะเลี้ยงครั่ง ที่สำคัญของประเทศไทย

ส่วนการใช้ประโยชน์จาก ครั่ง เช่น นำไปผลิตเชลแล็ก (ทาเคลือบพื้นไม้) และแว็กช์ หรือนำไปเป็นวัตถุดิบใช้ผลิต เครื่องสำอาง แคปซูลยา เคลือบขนมและผลไม้