“สีหศักดิ์” เผยเมียนมาแสดงความเสียใจ ปฏิบัติการทหารกระทบชายแดนไทย เตรียมนัดถก RBC สมัยพิเศษ วางมาตรการป้องกันเหตุซ้ำ พร้อมร่วมมือแก้มลพิษแม่น้ำกก-แม่น้ำสาย

นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ให้สัมภาษณ์หลังการเยือนสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา โดยระบุว่า การมาเยือนเมียนมาในครั้งนี้ ได้รับมอบหมายจากนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เพื่อมาคุยสถานการณ์ชายแดนที่ปฏิบัติการทางทหารของเมียนมาส่งผลกระทบต่อไทย ขณะเดียวกันก็ได้พูดคุยถึงปัญหามลพิษในแม่น้ำกก-แม่น้ำสาย รวมถึงเรื่องของความสัมพันธ์โดยทั่วไปภายหลังจากที่นายมิน ออง ไลง์ ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา เยือนประเทศไทย เนื่องจากเห็นว่าภาคเอกชนสนใจขยายการค้า การลงทุน การทำธุรกิจกับเมียนมา จึงมาคุยกันว่ามีลู่ทางอะไรที่เป็นอุปสรรคบ้าง

นอกจากนี้ ยังได้คุยเรื่องสถานการณ์ในเมียนมา เพราะประเทศไทยที่ผ่านมา เราได้มีนโยบายที่จะนำเมียนมากลับสู่อาเซียน และอยากให้อาเซียนกลับไปมีปฏิสัมพันธ์กับเมียนมา แต่แน่นอนว่าฝ่ายเมียนมาจะต้องมีท่าทีที่ตอบสนองต่อข้อกังวลของฝ่ายอาเซียนด้วย

ส่วนเรื่องสถานการณ์ชายแดนที่เรากังวล นายสีหศักดิ์ ระบุว่า คือเรื่องที่มีปฏิบัติการทางทหารทั้งภาคพื้นและทางอากาศที่ส่งผลกระทบต่อฝั่งไทย ทำให้มีความเสียหายเกิดขึ้นและมีคนไทยได้รับบาดเจ็บ ทางประธานาธิบดี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของเมียนมา จึงแสดงความเสียใจต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น โดยจะมีการกำหนดมาตรการต่างๆ เพื่อไม่ให้เกิดเหตุการณ์ดังกล่าวอีก แม้ในระดับพื้นที่จะมีการประสานกันอยู่แล้ว ผ่านกลไกคณะกรรมการการขายแดนส่วนภูมิภาค หรือ RBC แต่ปกติจะประชุมกันปีละครั้ง จึงตกลงกันว่าจะมีการประชุมสมัยพิเศษ เพื่อดูกันว่าทั้งสองฝ่ายควรกำหนดมาตรการต่างๆอย่างไร ในการป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นอีก

ขณะที่ เรื่องมลพิษในแม่น้ำสาย ทางฝ่ายเมียนมาก็แสดงความพร้อมที่จะร่วมมือกับเรา ซึ่งเราก็มีคณะทำงานที่คอยปรับปรุงพัฒนาคุณภาพน้ำอยู่แล้ว แต่เดิมจะประชุมกันตอนสิ้นเดือน ตนจึงเสนอให้ขยับเวลาประชุมให้เร็วขึ้น เพราะเป็นเรื่องเร่งด่วน ทางเมียนมาจึงเสนอวันที่ 25 พ.ย.กลับมา ฉะนั้นเราจะนำเรื่องนี้ไปประสานกับทางกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมต่อไป

ส่วนอีกเรื่องที่เป็นห่วงร่วมกัน นายสีหศักดิ์ กล่าวว่าคือเรื่องของออนไลน์สแกม เพราะถึงแม้เราจะปราบปรามแต่ก็ยังมีการเคลื่อนย้ายสถานที่ตั้งใหม่ ทั้ง 2 ฝ่ายจึงเห็นว่าเราควรจะมีความร่วมมืออย่างใกล้ชิดมากขึ้น

พร้อมกันนี้ นายสีหศักดิ์ ยังเปิดเผยถึงผลการหารือกับรัฐมนตรีกลาโหมของเมียนมา ว่าทั้งสองเห็นว่าควรมีคณะทำงานร่วมกันเพิ่มเติม เพื่อมาดูว่าเราจะทำอย่างไรให้มีความร่วมมือที่ใกล้ชิดยิ่งขึ้น และทันท่วงทีในประเด็นที่เกี่ยวกับชายแดน

ส่วนอีกเรื่องหนึ่งที่ได้หารือคือการค้าชายแดน และการทำธุรกิจของเอกชนไทยในเมียนมา เนื่องจากมีปัญหาการนำชิ้นส่วนหรือวัตถุดิบบางอย่างเข้ามา อันเป็นผลมาจากการขอใบอนุญาตที่ใช้เวลา ตนจึงได้หยิบยกประเด็นนี้มาคุยกับท่านประธานาธิบดีโดยตรง ซี่งท่านก็บอกเดี๋ยวจะรับไปดำเนินการให้ รวมถึงเนื่องการที่เราจะให้มีการใช้เงินบาทในการค้าขายระหว่างไทย-เมียนมา เพราะก็ถือเป็นประโยชน์ของฝ่ายเมียนมาด้วยที่จะขยายการค้าระหว่างกัน

สำหรับในเรื่องของสถานการณ์ภายในเมียนมา นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า ทางประธานาธิบดี รัฐมนตรีต่างประเทศ ก็ขอบคุณประเทศไทยที่เราได้ริเริ่มนโยบายให้อาเซียนกลับไปมีปฏิสัมพันธ์ กลับไป re-engage กับเมียนมา เพื่อนำเมียนมากลับสู่อาเซียน โดยประเด็นของตนคือเมียนมามีความสำคัญต่ออาเซียน และอาเซียนมีความสำคัญต่อเมียนมา จึงเป็นช่วงที่อาเซียนต้องผนึกกำลัง เพราะเราเผชิญกับความท้าทายในสถานการณ์ระหว่างประเทศ ทั้งในแง่ภูมิรัฐศาสตร์ ภูมิเศรษฐกิจ พร้อมย้ำว่า อาเซียนแต่ละประเทศ ไม่สามารถรับมือกับความท้าทายเหล่านี้โดยลำพังได้ เมียนมาก็ไม่ได้แน่นอน เพราะฉะนั้นเมียนมา ต้องพยายาม ด้วยที่จะกลับสู่อาเซียน ประเด็นอะไรที่เป็นข้อกังวลเมียนมาก็น่าจะเข้าไปตอบสนองสิ่งที่เป็นข้อกังวลของอาเซียนของประชาคมโลก พร้อมย้ำว่าเราไมาสามารถเข้าไปแก้ไขปัญหาของเมียนมาได้ เมียนมาต้องแก้ไขปัญหาเหล่านี้ แต่แน่นอนง่าดรามีความหวังดี และความปรารถนาดี อยากให้เขาเดินหน้าต่อไปในกระบวนการสันติภาพของเมียนมา ซึ่งถ้าเขามีข่าวดีก็มีประโยชน์ในการที่ประเทศไทยจะไปเล่าให้ประเทศอาเซียนอื่นๆได้ฟังว่าเขามีพัฒนาการอย่างไร เพราะในสัปดาห์หน้าก็จะมีการประชุมสุดยอดอาเซียน และก่อนที่จะมีการประชุมสุดยอดของผู้นำก็จะมีการประชุมระดับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ประเด็นสำคัญคือเรื่องเมียนมา ซึ่งคงมีการประเมินสถานการณ์ของเมียนมาและดูว่าต่อไปจะ re-engage กับเมียนมาอย่างไร ซึ่งทาาทีของไทยอจากให้เขากลับมาในระดับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ด้วยเหตุผลว่าเราอยากพูดคุยกับเขาโดยตรง ที่ผ่านมาคนที่เข้าร่วมเป็นระดับข้าราชการ ต้องคุยกับระดับนโยบาย เพราะหากเรามีอะไรจะสื่อสารถึงกัน อย่างน้อยที่สุดน่าจะให้เมียนมากลับมาในระดับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ

สิ่งที่เราอยากเห็น คืออยากเห็นกระบวนการสันติภาพ การปรองดอง การพูดคุย ซึ่งทางเมียนมาเล่าว่าเขาพูดคุยกับแต่ละกลุ่มอย่างไร ประเทศไทยมีชายแดนติดกับเมียนมา มีชนกลุ่มน้อยที่อยู่ฝั่งไทย โดยเฉพาะกลุ่มกะเหรี่ยง กลุ่ม KNU ,KNPP ซึ่งฝ่ายเมียนมาก็พร้อมหากไทยอยากรับบทบาทอำนวยความสะดวกให้เขาได้มาพูดคุยกันในประเทศไทย ซึ่งเราไม่ได้บังคับให้มาพูดคุยกันในประเทศไทย แต่เขาคิดว่าประเทศไทยสาทารถมีบทบาทได้ ตรงนี้ก็มีการพูดคุบกันว่าจะปูทางการพูดคุยกันอย่างไรเพื่อให้เขาได้มาพบปะกัน แต่เขาพร้อมที่จะให้ไทยเป็นผู้อำนวยความสะดวกในการพูดคุย ซึ่งต้องมีการประสานกันต่อไป

ส่วนเรื่องแรงงานเมียนมาในประเทศไทย นายสีหศักดิ์ กล่าวว่าทางเมียนมามีมาตรการที่บังคับให้แรงงานเมียนมาในประเทศไทย ส่งรายได้ 25%กลับไปที่เมียนมา ซึ่งเขาชี้แจงว่าไม่ได้กลับไปที่รัฐบาล แต่กลับไปที่ญาติและครอบครัวแรงงาน แต่ยังมีความไม่ชัดเจน โดยเฉพาะอัตราแลกเปลี่ยนทางการ ซึ่งอาจทำให้เกิดการขาดทุน จึงขอให้ช่วยดูตรงนี้ รวมถึงการสร้างความเข้าใจกับแรงงานเมียนมาว่าส่งเงินกลับไปให้ญาติจริงๆ ส่วนอัตราแลกเปลี่ยน ประธานาธิบดีมิน ออง ไลง์ บอกกับตนว่าจะทำงานกับกระทรวงแรงงาน และแบงก์ชาติของเมียนมา ว่าจะดำเนินการอย่างไรกับเรื่องอัตรแลกเปลี่ยน ซึ่งตนได้บอกว่าจริงๆแล้วไม่ใช่เรื่องของไทย แต่มีผลกระทบต่อไทย เพราะหากแรงงานเมียนมาไม่ยอมรับเรื่องการส่งเงิน ก็จะมีปัญหาเรื่องการต่ออายุพาสปอร์ตและอาจกลายเป็นแรงงานผิดกฎหมายได้ เพราะในการบริหารแรงงานต่างด้าวของไทย เราอยากให้ถูกกฎหมาย เพื่อให้มีสิทธิและได้รับการคุ้มครองเหมือนแรงงานไทย

อีกประเด็นคือเรื่องพลังงาน นายสีหศักดิ์ระบุว่า ความมั่นคงทางพลังงานเป็นประเด็นสำคัญในความสัมพันธ์กับเมียนมา เพราะเมียนมาเป็นแหล่งแก๊สที่สำคัญของไทย ซึ่งตอนนี้มีอีกหลุมที่ บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) หรือ ปตท.สผ.สนใจ ขณะนี้อยู่ในกระบวนการเจรจา และใกล้บรรลุข้อตกลง เราอยากเข้าไปในสัมปทาน ไปผลิต ไม่ใช่แค่ซื้ออย่างเดียว ซึ่งได้ขอให้รัฐบาลเมียนมาช่วยสนับสนุนเรื่องนี้ด้วย และเขาก็ยินดี

สำหรับความสำเร็จของการเยือนเมียนมาครั้งนี้ นายสีหศักดิ์ กล่าวว่าเรื่องเร่งด่วนคือเรื่องชายแดน เรื่องที่เกิดเหตุการณ์ ทางเมียนมาก็เสียใจ และตอบสนองโดยการแสดงความพร้อมให้มีการประชุมคณะกรรมการชายแดนภูมิภาค ซึ่งถือเป็นสิ่งที่ดี ปกติประชุมปีละครั้ง แต่ครั้งนี้เขาถามว่าประชุมแบบเร่งด่วนดีหรือไม่จะได้หารือกัน ส่วนเรื่องมลพิษเขาก็ตอบสนองโดยทันทีว่าจัดประชุมให้เร็วขึ้น เพื่อดูว่าจะมีความร่วมมือใดเกิดขึ้น รวมถึงอยากให้รัฐมนตรีของทั้ง 2 ประเทศไปดูพื้นที่ ซึ่งอาจจะต้องคุยกันต่อไป เรื่องการค้าชายแดนเขาก็พร้อมพิจารณาใบอนุญาตนำเข้ารวมทั้งการใช้เงินบาทในการทำธุรกิจ

ส่วนมองว่าปัญหาภายในของเมียนมา จะกระทบต่อความร่วมมือในการแก้ปัญหามลพิษหรือไม่ เนื่องจากเหมืองแร่อยู่ในพื้นที่แนวชายแดน และบางแห่งอาจอยู่ในพื้นที่ของกลุ่มชาติพันธุ์ นายสีหศักดิ์กล่าวว่าตรงนี้ก็ต้องคุยกัน เขาต้องพยายามบริหารจัดการพื้นที่ภายในของเขาให้ได้ เพราะส่งผลกระทบต่อประเทศไทย และเป็นประเด็นที่ทั้ง 2 ประเทศต้องคุยกัน

ส่วนการประสานกับจีนในการแก้ปัญหาเรื่องนี้นั้น นายสีหศักดิ์กล่าวว่า เราได้หยิบยกเรื่องนี้มาคุยหลายครั้ง ทั้งการที่นายกรัฐมนตรีเดินทางไปเยือนปักกิ่ง ก็ได้มีการพูดคุยกับนายกรัฐมนตรีของจีน และในวันพรุ่งนี้(13 พ.ย.) นายกรัฐมนตรีจีนก็จะมาเยือนไทย โดยได้พูดคุยในประเด็นที่จีนควรให้ความช่วยเหลือทางวิชาการ ทางเทคนิก ซึ่งจะมีการจัดตั้งแล็บสำหรับคุณภาพน้ำที่มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง โดยจีนมีส่วนร่วมให้การสนับสนุน

ส่วนกรณีมีรายงานข่าวว่าประธานอาเซียน ไม่ให้ผู้นำระดับสูงเมียนมาเข้าร่วมประชุม ซึ่งอาจเป็นผลจากการเรียกร้องของบางฝ่ายนั้น นายสีหศักดิ์กล่าวว่า หากตามมติของผู้นำอาเซียนหลังเกิดเหตุการณ์ในเมียนมาเมื่อ 5 ปีที่แล้ว ก็มีการระงับการเข้าร่วมของเมียนมาในระดับผู้นำ ระดับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งตามหลักแล้วรัฐมนตรีอื่นๆเข้าร่วมได้ ขณะนี้เราเห็นว่าเมื่อคำนึงถึงแนวทางที่เราอยาก re-engang เมียนมา เพราะอยากผนึกกำลังอาเซียน ตนคิดว่าอย่างน้อยก้าวแรกก็คือการเชิญรัฐมนตรีต่างประเทศเมียนมากลับมาร่วมประชุมในระดับรัฐมนตรี

ส่วนแม้ว่าจุดยืนของไทยอยากดึงเมียนมากลับเข้าสู่อาเซียน แต่ยังมีบางฝ่ายไม่เห็นด้วยนั้น นายสีหศักดิ์กล่าวว่านั่นเป็นความเห็นของเขา ก็ต้องมาคุยและประเมินสถานการณ์กันว่าอะไรคือประโยชน์ของอาเซียน ว่ามีฉันทามติอย่างไร ไม่ใช่เรื่องของประเทศไทยที่จะไปตัดสินในนามของอาเซียน อาเซียน และตนคิดว่าหลายประเทศก็ไปตามแนวทางของประเทศไทย แต่ท้ายที่สุดก็ต้องคุยกันให้ได้ฉันทามติร่วมกัน ซึ่งไทยหวังว่า จะมีฉันทามติว่าจะต้องนำเมียนมากลับมาซึ่งก็ต้องค่อยเป็นค่อยไป