ข่าวภาคค่ำ - เมื่อทุกคนเห็นปัญหามูลนิธิ เห็นช่องโหว่ที่ควรได้รับการแก้ไข จึงนัดหมายหารือแก้ปัญหา แต่ก่อนจะถึงวันนั้น ต้องไปดูในรายละเอียด ว่าการผนึกพลังเพื่อสังคยานา ควรทำอย่างไร เพื่อแก้ไขปัญหาให้ตรงจุด ไปติดตาม "รายงานพิเศษ ถึงเวลาต้องสังคยานามูลนิธิ ตอนที่ 2" กับคุณอภิเอก บัลลังก์โพธิ์

แม้ "มูลนิธิวอชด็อก ไทยแลนด์" ต้องเผชิญกับปัญหาทั้งภายในองค์กร และยังต้องชี้แจงสังคมเรื่องเงินบริจาค แต่หากถามถึงการสังคายนา กฎระเบียบที่ใช้ควบคุมมูลนิธิในปัจจุบัน ตัวเองก็ไม่ปฏิเสธ และพร้อมปฏิบัติตาม เพียงแต่จะแก้ไขแบบไหน จะกระทบกับการช่วยเหลือสังคม หรือไม่ ยังเป็นคำถาม ที่ไม่มีคำตอบ

ปัจจุบัน ประเทศไทย มีกฎหมายที่ใช้ควบคุมดูแลมูลนิธิต่าง ๆ 3 ฉบับ ได้แก่ ประมวลกฎหมายแพ่ง และพาณิชย์ พ.ร.บ.กำหนดความผิดเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนจำกัด บริษัทจำกัด สมาคม และมูลนิธิ และ พ.ร.บ.ควบคุมการเรี่ยไร

นักกฎหมายมองว่า กฎหมาย 2 ฉบับหลัง เป็นจุดอ่อน เพราะออกมานาน ล้าหลัง บทลงโทษไม่รุนแรง สมควรได้รับการแก้ไข ยกตัวอย่าง กรณีการเรี่ยไรขอรับเงินบริจาค แต่กลับไม่ขออนุญาต มีความผิดถูกปรับเพียงแค่ 200 บาทเท่านั้น หรืออย่างการเปิดเผยงบดุลประจำปี เมื่อไม่ส่ง ก็ไม่มีใครรู้ว่า "มูลนิธิ" มีเงินเท่าไร นำเงินไปทำอะไรบ้าง หรืออย่างการ "ห้าม" รับบริจาคผ่านบัญชีส่วนตัว ที่มักอ้างเหตุผลเพื่อความสะดวกในการจัดการปัญหาเร่งด่วน เมื่อบทลงโทษไม่รุนแรง จึงเกิดภาพการฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตาม

สอดคล้องกับความเห็น "กรมการปกครอง" ว่า ควรต้องแก้กฎหมาย และปรับเปลี่ยนหลักเกณฑ์บางอย่าง ที่สำคัญต้องขอความร่วมมือหน่วยงานอื่น ๆ มาช่วยอุดช่องว่าง เพื่อให้การตรวจสอบมีประสิทธิภาพมากขึ้น

กฎหมาย 2 ฉบับที่กำลังจะมีการยกร่างกฎหมายเพื่อแก้ไขปัญหา ได้แก่ "ร่างกฎหมายว่าด้วยสมาคมและมูลนิธิฉบับใหม่" ที่จะช่วยเพิ่มอำนาจให้ กระทรวงมหาดไทย สามารถตรวจสอบเส้นทางการเงิน ที่มาของทรัพย์สิน และสั่งเพิกถอนใบอนุญาตได้เร็วขึ้น

และฉบับที่ 2 คือ ร่างแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.ควบคุมการเรี่ยไร พ.ศ.2487 ที่ใช้มานานกว่า 80 ปี เพื่อรื้อโครงสร้าง เพิ่มบทลงโทษ ทั้งทางแพ่ง และอาญาให้รุนแรงขึ้น ครอบคลุมการเปิดรับบริจาคผ่านช่องทางออนไลน์ การโอนเงินเข้าบัญชีบุคคลธรรมดา และการรับบริจาคเงินสด

ศาลยุติธรรมเองก็เห็นด้วยว่า ถ้ากฎหมายล้าสมัยก็ควรต้องปรับเปลี่ยนแก้ไขให้ทันยุค เพื่อให้ทุกมูลนิธิทำตามกรอบ ซึ่งศาลก็พร้อมรับเพื่อใช้ดุลยพินิจลงโทษให้เหมาะสม

กระบวนการแก้ไขกฎหมาย ต้องใช้เวลา 1-2 ปี ถึงจะเห็นผล ถ้าให้เร็วกว่านั้นต้องใช้กฎกระทรวง หรือ คำสั่งของสำนักนายกรัฐมนตรี ซึ่งมีนัดถกเรื่องนี้กันวันที่ 17 พฤศจิกายน แต่ถ้าให้เร็วกว่านั้น ก็ต้องรอดูผลการหารือกับหลายหน่วยงาน วันที่ 16 พฤศจิกายนนี้ จะมีผลลัพธ์เป็นอย่างไร