ข่าวภาคค่ำ - ผลกระทบจากคดีฉ้อโกง-ฟอกเงิน "มูลนิธิองค์ทำดี" ทำให้สังคมตั้งคำถามถึงการจัดระเบียบดูแลองค์กรการกุศล ที่ไม่รู้ว่าจะต้องเจอกับเรื่องแบบนี้อีกมากน้อยแค่ไหน ไปติดตามรายงานพิเศษ "ถึงเวลาต้องสังคยานามูลนิธิ ตอนที่ 1" กับคุณอภิเอก บัลลังก์โพธิ์

ปฏิเสธไม่ได้ว่า ผลกระทบจากคดีฉ้อโกง-ฟอกเงิน "มูลนิธิองค์ทำดี" ทำให้สังคมเกิดการตั้งคำถามครั้งใหญ่ จะรู้ได้อย่างไรว่าเงินบริจาคทุกบาททุกสตางค์ ถูกนำไปช่วยเหลือผู้ที่เดือดร้อนตรงตามวัตถุประสงค์

การจะหาคำตอบเรื่องนี้ ต้องเริ่มจากการมองภาพใหญ่ของประเทศไทย ทุกวันนี้เรามีมูลนิธิมากถึงกว่า 14,000 แห่ง เฉพาะในกรุงเทพฯ มีมากกว่า 5,000 แห่ง ที่ยังดำเนินกิจการ แต่ละมูลนิธิฯ มีวัตถุประสงค์แตกต่างกันไป ตั้งแต่เรื่องการทำเพื่อสาธารณประโยชน์, เพื่อการศึกษา ไปจนถึงเรื่องศาสนา มีทั้งการเปิดขอรับเงินบริจาค และไม่ขอรับเงินบริจาค

ซึ่งกรณีของ "มูลนิธิองค์การทำดี" ที่พบเส้นทางการเงิน ชี้ไปในทางใช้ผิดวัตถุประสงค์ ทำให้ภาพคนทำความดีถูกสั่นคลอนศรัทธา ไม่แปลกที่สังคมจะเริ่มตั้งคำถามถึงมูลนิธิอื่น ๆ กระทั่งมีผู้ไปร้องขอให้ "กระทรวงมหาดไทย" ตรวจสอบ 12 องค์กรชื่อดัง ถึงความโปร่งใสในการทำความดี

ทีมข่าวประสานสอบถามไปยังหลายมูลนิธิ ยังไม่สะดวกตอบคำถาม มี "มูลนิธิปวีณาหงสกุลเพื่อเด็กและสตรี" รวบรวมหลักฐานออกมาแสดงความบริสุทธิ์ ให้ดูเป็นตัวอย่าง ว่าเงินที่ได้มาจากการรับบริจาค ทุกบาท ทุกสตางค์ ถูกนำไปใช้อะไร และต้องทำอย่างไรถึงไม่ผิดกฎหมาย

ซึ่งเมื่อถามเรื่องนี้กับ "กรมการปกครอง" ที่ดูแลการอนุญาตจัดตั้งมูลนิธิ ก็ได้คำตอบว่า การควบคุมดูแลให้ "มูลนิธิ" ดำเนินการอย่างโปร่งใส มีกฎหมายควบคุมให้ปฏิบัติตามอยู่แล้ว แต่มูลนิธิบางแห่งไม่ปฏิบัติตาม โดยเฉพาะ เรื่องการเปิดเรี่ยไรขอรับบริจาค ที่ไปดำเนินการเองโดยไม่ขออนุญาตกับนายทะเบียนให้ถูกต้องเสียก่อน

และเรื่องการเปิดรับบริจาคที่ว่านี้ ก็ทำให้ "กรมการปกครอง" กุมขมับ ยอมรับตามตรงว่าจัดการปัญหายาก เพราะหากวัตถุประสงค์ คือการเร่งนำไปช่วยเหลือผู้ที่กำลังเดือดร้อน การเข้าไประงับ หรือบังคับให้แก้ไขให้ถูก ก็อาจทำให้หน่วยงานตกเป็นจำเลยของสังคม อีกทั้งยังมีปัญหาเรื่องเจ้าหน้าที่ไม่เพียงพอ ที่ทำให้ทุกวันนี้ได้แต่ตั้งรับปัญหา ไม่สามารถทำเชิงรุก ตรวจสอบอย่างทั่วถึงได้

ด้วยเหตุนี้ "กรมการปกครอง" เห็นควรต้องมีการสังคยานา "หลักเกณฑ์" และ "กฎหมาย" ที่ใช้ควบคุม "มูลนิธิ" ไม่ให้ออกนอกลู่นอกทาง ส่วนจะมีแนวทางอย่างไร ติดตามกันต่อวันพรุ่งนี้