อุทยานแห่งชาติภูเวียง จ.ขอนแก่น เตรียมก้าวเข้าสู่การเป็นอุทยานธรณีโลกของยูเนสโกอย่างเป็นทางการในเดือน เม.ย. 70 นี้

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อวันที่ 5 พ.ย. 69 ที่ผ่านมา ที่อุทยานแห่งชาติภูเวียง อ.เวียงเก่า จ.ขอนแก่น นายสุธรรม วงษ์จันทร์ หัวหน้าอุทยานแห่งชาติภูเวียง ได้พาผู้สื่อข่าวเดินสำรวจดูบรรยากาศภายในบริเวณศูนย์การนักท่องเที่ยวของอุทยานแห่งชาติภูเวียง ซึ่งได้มีการติดป้ายแสดงแผนเส้นทางท่องเที่ยวของอุทยานธรณีขอนแก่น ทั้งในรูปแบบภาษาไทยและภาษาอังกฤษ รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงเส้นทางการเดินเท้าไปยังหลุมขุดข้นกระดูกไดโนเสาร์ หลุมที่ 3 จากเดิมที่ต้องเดินไปตามทางที่เป็นหินภูเขาธรรมชาติ แต่ปัจจุบันอุทยานแห่งชาติภูเวียง ได้มีการจัดทำเส้นทางการเดินใหม่เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับนักท่องเที่ยวทุกเพศทุกวัยให้สามารถเข้าชมจุดขุดข้นกระดูกไดโนเสาร์ได้ง่ายมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม การพัฒนาดังกล่าวนี้ เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้อุทยานแห่งชาติภูเวียง ภายใต้อุทยานธรณีขอนแก่น ได้รับการยอมรับจากที่ประชุมของสภาอุทยานธรณีโลกของยูเนสโก ในการประชุมสภาอุทยานธรณีโลกของยูเนสโก สมัยที่ 11 ระหว่างวันที่ 2 – 4 พ.ย. 69 ณ สำนักงานใหญ่องค์การยูเนสโก กรุงปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส พิจารณาขึ้นทะเบียนอุทยานธรณีขอนแก่น เป็น UNESCO Global Geopark ถือเป็นขั้นตอนสำคัญในกระบวนการเสนอขึ้นทะเบียน โดยจะเข้าสู่ขั้นตอนการเสนอคณะกรรมการบริหารยูเนสโก เพื่อพิจารณาให้การรับรองอย่างเป็นทางการในช่วงเดือน เม.ย. 70 นี้

นายสุธรรม เปิดเผยว่า เมื่อปี พ.ศ. 2566 คณะกรรมการสภายูเนสโก ได้ส่งผู้เชี่ยวชาญลงมาประเมินในพื้นที่ ซึ่งการประเมินครั้งนั้นเราผ่านการประเมิน แต่พอเข้าสู่กระบวนการประชุมสภาอุทยานธรณีโลกของยูเนสโก ครั้งที่ 10 ที่เมืองมาร์ราเกช ประเทศโมร็อกโก ปี พ.ศ. 2566 ปรากฏว่าที่ประชุมให้เราเลื่อนการพิจารณาออกไป โดยให้ดำเนินการตามข้อแนะนำ 10 ข้อ ภายใน 2 ปี ซึ่งข้อแนะนำ 10 ข้อ ที่ทำให้อุทยานธรณีขอนแก่นผ่านการประเมินในครั้งนี้ ได้แก่ 1.ปรับปรุงโครงสร้างการบริหารงาน ให้เป็นอิสระและยั่งยืน 2.พัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนขยายไปยังพื้นที่ อ.ภูเวียง โดยเน้นความเชื่อมโยงของพื้นที่ราบลุ่มน้ำและการถลุงเหล็กโบราณ

3.พัฒนาระบบบัญชีแหล่งธรณีวิทยาให้มีมาตรฐาน จัดทำแผนที่ธรณีวิทยาให้เป็นปัจจุบัน และพัฒนาอัตลักษณ์ทางธรณีวิทยาแบบองค์รวม 4.จัดแสดงขอบเขตอุทยานธรณีขอนแก่นให้เห็นได้ชัดเจน ทั้งตามป้ายและสื่อประชาสัมพันธ์ต่าง ๆ 5.ปรับปรุงการรับรู้เชิงประจักษ์ของอุทยานธรณี เชื่อมโยงแหล่งที่เข้าถึงได้ทั้งหมดด้วยป้ายสัญลักษณ์ ป้ายสื่อความหมาย และโครงสร้างอื่น ๆ 6.เพิ่มเติมนิทรรศการเกี่ยวกับอุทยานธรณีขอนแก่นและประเด็นการรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ในพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูเวียง

7.บอกเล่าเรื่องราวความสำคัญและความเชื่อมโยงอัตลักษณ์อุทยานธรณีขอนแก่นแบบองค์รวม ผ่านทางสื่อประชาสัมพันธ์ต่าง ๆ 8.ส่งเสริมให้นักวิจัยจากสถาบันอุดมศึกษาเข้ามาทำวิจัยในพื้นที่ และนำพาเยาวชนร่วมสืบสานกระบวนการผลิตผ้าไหมทั้งแบบดั้งเดิมและแบบใหม่ 9.สร้างระบบความร่วมมือพันธมิตรกับภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง และ 10.เข้าร่วมกิจกรรมกับเครือข่ายอุทยานธรณีนานาชาติ และดำเนินความร่วมมือระหว่างอุทยานธรณีขอนแก่นกับอุทยานธรณีโลกในต่างประเทศ

หลังจากที่อุทยานธรณีขอนแก่น ได้ปรับปรุงและพัฒนาตามข้อแนะนำของสภาฯ มาเป็นระยะเวลา 2 ปี ในช่วงเดือน มี.ค. 69 อุทยานฯ ได้ส่งข้อมูลให้ยูเนสโกเพื่อพิจารณาอีกครั้ง ในการประชุมสภาอุทยานธรณีโลกของยูเนสโก สมัยที่ 11 ระหว่างวันที่ 2 – 4 พ.ย. 69 ณ สำนักงานใหญ่องค์การยูเนสโก กรุงปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส ซึ่งยอมรับว่าเราลุ้นมาก ๆ เพราะครั้งนี้เราจะพลาดอีกไม่ได้แล้ว หากสภายูเนสโกไม่เห็นชอบในรอบนี้ เราจะต้องไปเริ่มกระบวนการใหม่ คือต้องทำข้อมูลส่งรายงานเข้าไปที่คณะรัฐมนตรีเพื่อให้ประเมินใหม่อีกรอบหนึ่ง

นายสุธรรม บอกอีกว่า การพิจารณาครั้งนี้ เราผ่านได้ง่ายมาก ๆ กรรมการทุกท่านลงความเห็นให้ผ่านหมด ในฐานะที่ตนเองทำเรื่องนี้มาเกือบ 7 ปี จากที่รู้สึกเหมือนกับแบกโลกไว้ทั้งใบ วันนี้มันได้ปลดระวางลงแล้ว เพราะที่ผ่านมามันเป็นการเดิมพันในพื้นที่ขอนแก่นด้วยว่า เราจะสามารถยกระดับพื้นที่ที่เป็นหุบเขาไดโนเสาร์ที่ค้นพบฟอสซิลมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2519 และมีไดโนเสาร์สายพันธุ์ใหม่ของโลก ตอนนี้มากที่สุดในประเทศไทย คือ 5 สายพันธุ์ แต่เรายังไม่สามารถที่จะก้าวไปถึงระดับโลกได้ แต่วันนี้เราใกล้ถึงเส้นชัยแล้ว รอเพียงสภาอุทยานธรณีโลกส่งผลการพิจารณาไปให้ทางยูเนสโกให้การรับรองจึงจะเสร็จสมบูรณ์ ก่อนจะส่งผลการรับรองมาให้รัฐบาลไทยอย่างเป็นทางการในช่วงเดือน เม.ย. 70 นี้

สำหรับผลดีที่จะตามมาภายหลังจากที่อุทยานธรณีขอนแก่น ก้าวเข้าสู่การเป็นอุทยานธรณีโลกของยูเนสโก จะทำให้เศรษฐกิจในพื้นที่มีการขยายตัวมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นวิสาหกิจชุมชนต่าง ๆ จะมีการยกระดับผลิตภัณฑ์ขึ้น มีการทำจุดจำหน่ายสินค้าของอุทยานธรณีติดตรายูเนสโก ซึ่งจะเป็นตัวการันตีสินค้าของเราอีกด้านหนึ่งว่าสินค้าของเรามาจากล่างสู่ข้างบน จากชุมชนขึ้นไปสู่ระดับโลก ต่อมาคือความเชื่อมั่นในมาตรฐานการท่องเที่ยวจากนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ ที่หากใครอยากจะไปดูฟอสซิลไดโนเสาร์ที่เป็นระดับโลกสักที่หนึ่ง ก็จะต้องมาที่อุทยานแห่งชาติภูเวียง จ.ขอนแก่น เพราะการันตีด้วยยูเนสโกแล้ว

นายสุธรรม บอกด้วยว่า แม้เราจะได้เป็นอุทยานธรณีโลกของยูเนสโกแล้ว แต่ยูเนสโกจะประเมินซ้ำทุก 4 ปี ทำให้เราต้องรักษาคุณภาพเราไว้ให้ได้ ต้องมีการยกระดับ ถ้าไม่มีการยกระดับก็จะได้ใบเหลืองทันทีและให้เวลาในการปรับปรุงเพื่อประเมินใหม่ อีก 2 ปี ฉะนั้นเราจะไม่นิ่งไม่ได้ พื้นที่ต้องมีการพัฒนาต่อเนื่อง โดยเฉพาะเรื่องการสำรวจศึกษาวิจัย ซึ่งตอนนี้ได้วางแผนจะทำต่อเนื่องทุกปี ต่อไปเราจะมีไดโนเสาร์ตัวใหม่ๆของขอนแก่น เราจะอยู่นิ่งไม่ได้ งานวิจัยต้องมา การพัฒนาต้องมา การดูแลนักท่องเที่ยวร่วมกับชุมชน กระจายเส้นทางท่องเที่ยวไปสู่ชุมชนจะมากขึ้น