ห้องข่าวภาคเที่ยง - คอลัมน์หมายเลข 7 ยังคงเกาะติดโครงการปรับปรุงรถไฟ 3 คัน วงเงิน 40 ล้านบาท ที่พบการแก้ไขสัญญา ย้ายสถานที่ย่านอ่อนนุช มาเป็นโรงงานมักกะสัน แม้มีเหตุผลระบุไว้ชัดเจนในหนังสือขอใช้สถานที่ แต่ถูกตั้งข้อสังเกตจากผู้ร้องเรียนว่า อาจมีความผิดปกติในการบริหารสัญญาหรือไม่ ติดตามจากคอลัมน์หมายเลข 7

สถานที่ปรับปรุงตู้รถไฟโดยสารที่ได้มาตรฐานควรเป็นอย่างไร เชื่อว่า ใครหลายคนคงมีภาพอยู่ในใจ ว่าสถานที่ต้องมีลักษณะเป็นอาคาร มีรั้วรอบขอบชิด มีเครื่องจักรและเทคโนโลยีทันสมัย ที่สำคัญ ต้องมีใบอนุญาต ร.ง.4 หากขนาดของกิจการเข้าข่ายเป็นโรงงานจำพวกที่ 3 ที่มีเครื่องจักรเกิน 75 แรงม้า

หากทว่า โครงการปรับปรุงตู้รถไฟโดยสารนั่งและนอนชั้นหนึ่งปรับอากาศ และตู้รถไฟโดยสารชั้นสองปรับอากาศ ที่มีบริษัท ไทยเรลเทค จำกัด เป็นผู้ชนะการจัดซื้อจัดจ้าง โดยวิธีคัดเลือก จากสถาบันวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีระบบราง (องค์การมหาชน) หรือ สทร. มีมูลค่าสัญญา 40,433,706 บาท

พบบางขั้นตอนของการปรับปรุงตู้รถไฟ 3 คัน ที่ได้รับงาน กลับอยู่ในเต็นท์ผ้าใบกลางเเจ้ง ในบริเวณของโรงงานรถไฟมักกะสัน ทั้งที่เดิมที บริษัทผู้รับงานเคยยื่นเสนอเมื่อวันที่ 17 เมษายน 2569 ก่อนได้รับการคัดเลือก ว่าได้จัดหาสถานที่ในการดำเนินงาน ตั้งอยู่ที่ถนนอ่อนนุช-ลาดกระบัง แขวงประเวศ เขตประเวศ กรุงเทพฯ แต่ไม่ได้ระบุพิกัดชัดเจน !

โดยมีการติดตั้งเครนยก 2 ตัว สามารถยกน้ำหนักได้ตัวละ 10 ตัน รวมยกน้ำหนักได้ 20 ตัน และมีความสูง 8 เมตร

จากการที่คอลัมน์หมายเลข 7 ติดตามการลงพื้นที่กับ สตง.ไปตรวจสอบโครงการนี้ ตั้งข้อสังเกตว่า เหตุใดบริษัทผู้รับจ้าง จึงย้ายสถานที่ใช้ดำเนินงานดัดแปลงและปรับปรุงรถไฟ มาอยู่ที่โรงงานรถไฟมักกะสัน ทั้งที่มีสถานที่ย่านอ่อนนุชอยู่แล้ว จนสืบค้นข้อมูล และพบข้อเท็จจริงว่า โครงการฯ นี้ สทร.ประกาศให้บริษัท ไทยเรลเทค จำกัดเป็นผู้ชนะการเสนอราคา เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2569 ลงนามสัญญา เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2569 เเละสัญญาเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2569

นั่นเท่ากับว่า บริษัทผู้รับงาน มีเวลามากถึง 2 เดือน ในการเตรียมดำเนินงาน หากนับจากวันประกาศผู้ชนะเสนอราคา

ทว่า ในระหว่างห้วงเวลา 2 เดือนนี้ คอลัมน์หมายเลข 7 ตรวจสอบข้อมูล พบว่า วันที่ 19 พฤษภาคม 2569 บริษัทผู้รับงาน มีหนังสือถึงรองวิศวกรใหญ่ด้านโรงาน ขออนุญาตใช้สถานที่ในบริเวณพื้นที่ย่านโรงงานมักกะสัน โดยให้เหตุผลถึงความจำเป็นและประโยชน์ต่อทางราชการ เกี่ยวกับการกำกับดูแลอย่างใกล้ชิด เพื่อให้เจ้าหน้าที่ฝ่ายการช่างกลและส่วนซ่อมบำรุงสามารถกำกับดูแล ตรวจสอบขั้นตอนการปฏิบัติงาน และควบคุมคุณภาพงานซ่อมปรับปรุงได้อย่างใกล้ชิดในทุกขั้นตอน

และเหตุผลถึงการถ่ายทอดเทคโนโลยี เพื่อให้เจ้าหน้าที่ของการรถไฟฯ ที่จะต้องเป็นผู้รับผิดชอบในการดูแลรักษา และใช้งานรถโดยสารในอนาคต ได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้ ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ตั้งแต่เริ่มต้นกระบวนการซ่อมปรับปรุงรถ

โดยวันเดียวกัน คือ 19 พฤษภาคม 2569 บริษัทฯ ยังมีหนังสือถึง ผอ.ฝ่ายบริหารทรัพย์สินการรถไฟฯ ขอเช่าพื้นที่บริเวณย่านโรงงานมักกะสัน ตำแหน่งหลังโรงรถดีเซลรางส่วนบน ซึ่งเป็นส่วนสองรางติดกำแพง พื้นที่ขนาดกว้าง 15 เมตร ยาว 125 เมตร รวมพื้นที่ 1,875 เมตร เพื่อใช้เป็นสถานที่ปฏิบัติงานและวางอุปกรณ์ แต่ไม่พบว่า มีการขอเช่าพื้นที่ส่วนอื่นตั้งแต่เริ่มต้น สำหรับการดำเนินงานขั้นตอนพ่นและอบสี หรือขั้นตอนพิเศษ ที่ต้องใช้สถานที่เฉพาะ ภายในโรงงานรถไฟมักกะสัน น่าสังเกตว่า โครงการนี้ สทร.เริ่มทำสัญญาจ้าง เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2569 และพบการแก้ไขสัญญาเพิ่มเติม ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2569 หลังจากสัญญาเริ่มไปแล้วกว่า 1 เดือน จนนำมาสู่การร้องเรียน ถึงความผิดปกติของการบริหารสัญญาหรือไม่

สิ่งที่สังคมกำลังตั้งคำถาม คือ ในเมื่อบริษัทยื่นขอเข้ารับการจัดซื้อจัดจ้าง ระบุมีสถานที่ดำเนินงานของบริษัทฯ ชัดเจน ตาม TOR ซึ่งระบุว่า "ผู้รับจ้างจะต้องจัดเตรียมสถานที่ฯ ที่อยู่ในประเทศ โดยให้ระบุมาให้เอกสารประกวดราคา" ซึ่งในเอกสารนั้นคือย่านอ่อนนุช

การจะเปลี่ยนแปลงสถานที่ดำเนินงาน แม้จะมีเหตุผล แต่การเปลี่ยนเเปลงสัญญาดังกล่าว ตั้งข้อสังเกตว่า เป็นการเอื้อประโยชน์ต่อกันหรือไม่ เพราะปฏิเสธไม่ได้ว่า การพิจารณาคัดเลือกบริษัทผู้รับจ้าง ย่อมนำเรื่องสถานที่ดำเนินงาน มาเป็นเกณฑ์ในการพิจารณาด้วยหรือไม่ หรือมีปัจจัยอื่น สถานที่ดำเนินงานต้องมีใบ ร.ง.4 ประกอบด้วย

ประเด็นนี้ คอลัมน์หมายเลข 7 เกาะติด กระทั่งล่าสุด ลงพื้นที่ติดตามการตรวจสอบไปกับนายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม พร้อมด้วยผู้ว่าการการรถไฟแห่งประเทศไทย และ ผู้อำนวยการ สทร. จากการลงพื้นที่ครั้งนี้ นายสิริพงศ์ ได้เข้าประชุมร่วมกับส่วนงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อรับฟังข้อเท็จจริง ซึ่งคอลัมน์หมายเลข 7 ไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าร่วม โดยให้รอบริเวณหน้าประตูทางเข้าโรงงานรถไฟมักกะสัน แต่เมื่อการประชุมเสร็จสิ้นลง จึงได้รับอนุญาตให้ลงพื้นที่ติดตามการตรวจสอบบริเวณหน้างานทันที

คุณสมโภชน์ โตรักษา ที่ปรึกษาบริหารฝ่ายข่าว ช่อง 7HD สอบถามไปยังผู้แทนของบริษัทผู้รับงานว่า ตามเอกสารเมื่อวันที่ 17 เมษายน 2569 บริษัทฯ ระบุว่าพื้นที่ย่านอ่อนนุชมีความพร้อมใช้เป็นสถานที่ปรับปรุงรถไฟ แต่สาเหตุที่ย้ายสถานที่ เพราะไม่มีใบ ร.ง.4 หรือไม่

ผู้แทนของบริษัทฯ ชี้แจงว่า ข้อมูลดังกล่าวคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง เพราะที่ผ่านมา บริษัทฯ ไม่เคยระบุในทีโออาร์ว่าจะใช้คำว่า "โรงงาน" จึงเชื่อว่า เป็นการบิดเบือนข้อเท็จจริง

คุณสมโภชน์ยังตั้งข้อสังเกตเพิ่มเติมว่า เหตุใดจึงมีการแก้ไขสัญญาเพิ่มเติมในโครงการนี้ และบริษัทผู้รับจ้าง ยืนยันว่า จะมีการเช่าโรงพ่นและอบสี ทั้งที่ก่อนหน้านั้น เคยระบุในหนังสือ จะขอเช่าพื้นที่เพียง 1,875 ตารางเมตร เท่านั้น ตาม TOR ระบุไว้ชัดว่า งานสีและผลิตภัณฑ์สี ต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพสูง ได้มาตรฐานผลิตภัณฑ์ มอก. ฉะนั้นมาตรฐานจึงต้องเทียบเท่่าโรงงานหรือไม่ การใช้สถานที่แห่งใดแห่งหนึ่ง จึงอาจไม่เข้าเกณฑ์

นั่นจึงเป็นเหตุผลหรือไม่ว่า บริษัทผู้รับงาน จึงต้องเช่าโรงพ่นและอบสี ของโรงงานรถไฟมักกะสัน เพิ่มเติม เพราะเข้าเกณฑ์เป็นโรงงานมาตรฐาน แตกต่างจากพื้นที่ย่านอ่อนนุช ที่ระบุไว้ในเอกสารเริ่มแรก ไม่มีโรงพ่นและอบสี

กรณีทั้งหมด นายสิริพงศ์ มอบให้ผู้อำนวยการ สทร.เป็นผู้ชี้แจง โดยเฉพาะการแก้ไขระเบียบจัดซื้อจัดจ้าง กรณีการแก้ไขสัญญาโครงการฯ นี้ ทำได้หรือไม่นั้น โดยไม่ทำให้สถานะของสัญญาเดิมเสียหาย ซึ่งผู้อำนวยการ สทร. ยังไม่ตอบคำถาม แต่จะแถลงข่าวชี้แจงอย่างเป็นทางการแทน

การดำเนินโครงการปรับปรุงตู้รถไฟโดยสารนั่งและนอนชั้นหนึ่งปรับอากาศ และตู้รถไฟโดยสารชั้นสองปรับอากาศ การบริหารสัญญาต้องเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ การดำเนินงานต้องได้มาตรฐาน และคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม

สถานที่ดำเนินงานที่มีเพียงเต็นท์ผ้าใบคลุม ตั้งอยู่กลางเมืองเช่นนี้ จึงมีโอกาสที่สารเคมีหรือวัสดุอื่นที่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อม หลุดรอดได้ และผลกระทบย่อมเกิดขึ้นตามมา

ยังมีหลายคำถาม ที่ สทร.และบริษัทผู้รับจ้าง ยังไม่ได้ตอบ ซึ่งเชื่อว่า สังคมกำลังรอคอยคำชี้แจงนั้นอยู่