ห้องข่าวภาคเที่ยง - เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา คอลัมน์หมายเลข 7 พาไปย้อนรอยโครงการท่าเรืออัจฉริยะพระราม 7 ซึ่งถูกตั้งข้อสังเกตว่า บริเวณชั้น 2 ของท่าเรือ ยังใช้ประโยชน์ไม่เต็มศักยภาพ ขณะที่บริเวณอื่นของท่าเรือแห่งนี้ ดูเหมือนว่า อาจยังไม่ค่อยตอบโจทย์กับคำว่า "อัจฉริยะ" ติดตามจากคอลัมน์หมายเลข 7

ด้วยหลักคิดของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย หรือ กฟผ. ร่วมมือกับกรมเจ้าท่า กระทรวงคมนาคม พัฒนาท่าเรือพระราม 7 สู่ท่าเรืออัจฉริยะ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ภายใต้แนวคิด 5 SMART มีการใช้นวัตกรรมจากพลังงานแสงอาทิตย์ ติดตั้งกล้องวงจรปิด และระบบเตือนภัยคนตกน้ำ สร้างข้อมูลดิจิทัล ระบบไฟฟ้าส่องสว่างอัตโนมัติ และยังให้บริการสถานีอัดประจุยานยนต์ไฟฟ้า และตู้ชาร์จรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าด้วย

แต่จากการลงพื้นที่ของคอลัมน์หมายเลข 7 โดยคุณสมโภชน์ โตรักษา และนายพิศิษฐ์ ลีลาวชิโรภาส อดีตผู้ว่าฯ สตง. หลังท่าเรือเปิดให้บริการกว่า 1 ปี ตั้งข้อสังเกตว่า การใช้ประโยชน์อาจยังไม่เต็มศักยภาพกับคำว่า "อัจฉริยะ"

จุดที่อดีตผู้ว่าฯ สตง. ตั้งข้อกังวล คือ บริเวณโป๊ะเทียบเรือ ขนาด 24 X 6 เมตร ซึ่งเจ้าหน้าที่กรมเจ้าท่า อธิบายว่า มีการติดตั้งระบบเตือนภัยคนตกน้ำ 2 จุด และเป็นท่าเรือแห่งเดียวในแม่น้ำเจ้าพระยาที่มีระบบนี้ โดยเป็นระบบเซนเซอร์ ใช้พลังงานจากโซลาร์เซลล์ ส่งสัญญาณไปที่ผืนน้ำ หากพบว่า โป๊ะเอียงเกินกว่ามาตรฐาน จะส่งสัญญาณเตือน เพื่อให้เจ้าหน้าที่เร่งอพยพผู้ใช้บริการขึ้นท่าเทียบเรือทันที

แต่น่าสังเกตว่า กลับไม่มีป้ายอธิบายระบบนี้ ทำให้อดสงสัยไม่ได้ว่า ผู้ใช้บริการจะทราบได้อย่างไร หากเกิดอุบัติเหตุโป๊ะล่มจริง ๆ

ซึ่งเท่าที่เห็น มีเพียงป้ายคำแนะนำให้สวมเสื้อชูชีพ ระหว่างโดยสารเรือเท่านั้น ซึ่งเรื่องนี้ นายอารยัน รัตนพันธุ์ รองอธิบดีกรมเจ้าท่า รับปากจะนำกลับไปปรับปรุง

อดีตผู้ว่าฯ สตง. เดินสำรวจเพิ่มเติม พบว่า บริเวณด้านหน้าท่าเรือ มีจุดให้บริการสถานีอัดประจุยานยนต์ไฟฟ้า และตู้ชาร์จอัจฉริยะ สำหรับรถจักรยานยนต์ไฟฟ้า ซึ่งเป็น 1 ใน 5 SMART คือ Smart Service แต่ปัจจุบันกลับไม่พร้อมใช้งาน

บริเวณชั้น 2 ของท่าเรือ เป็นอีกจุดหนึ่งที่อดีตผู้ว่าฯ สตง. ขึ้นไปตรวจสอบหลังคาบางจุดชำรุด มีรอยรั่ว น้ำซึม ผนังหลุดลอก จึงแนะนำให้กรมเจ้าท่า เร่งให้บริษัทผู้รับจ้าง ซ่อมแซม เพราะยังอยู่ในระยะประกันสัญญา 2 ปี ส่วนวัตถุประสงค์ให้เป็นโซนแสดงนิทรรศการนั้น วันนี้ผ่านมา 1 ปี ของการเปิดใช้บริการ พิสูจน์แล้วว่า ไม่ถูกใช้งานจริง

ท่าเรือพระราม 7 เป็นโครงการวิจัยและพัฒนาท่าเรืออัจฉริยะ เริ่มสัญญาครั้งที่ 1 ก่อสร้างวันที่ 13 พฤษภาคม 2564 มีห้างหุ้นส่วนจำกัด พัฒนาบรรณกิจ เป็นผู้รับจ้าง งบประมาณ 40,860,000 บาท แต่ทิ้งงาน และกรมเจ้าท่าบอกเลิกสัญญา เมื่อปลายปี 2566

ต่อมากรมเจ้าท่า ว่าจ้างให้บริษัท ไทยอินเตอร์เนชั่นแนล ด๊อคยาร์ด จำกัด เป็นผู้รับจ้าง ในสัญญาครั้งที่ 2 ก่อสร้างเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2567 และส่งมอบงานเมื่อวันที่ 4 เมษายน 2568 งบประมาณ 26,740,000 บาท

ขึ้นชื่อว่าท่าเรือที่ผ่านการศึกษาวิจัย และหวังให้เป็นต้นแบบท่าเรืออัจฉริยะของแม่น้ำเจ้าพระยา จากทั้งหมด 29 แห่ง ให้แล้วเสร็จภายในปี 2570 สามารถลดก๊าซเรือนกระจกได้ประมาณ 280,230 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี หากทว่า ท่าเรืออัจริยะพระราม 7 เปิดใช้บริการเพียง 1 ปี หากเปรียบเป็นเครื่องยนต์เรือ เท่ากับยังเดินเครื่องไม่เต็มสูบ ทำให้โอกาสของผู้ใช้บริการถูกจำกัด อีกนัยหนึ่ง ชี้ให้เห็นว่า การออกแบบเกินกว่าความจำเป็นในการใช้งานหรือไม่

#คอลัมน์หมายเลข7 #ต้านทุจริตตามติดกลโกง #ท่าเรืออัจฉริยะพระราม7