ปลายปีพุทธศักราช 2543 กว่า 60 ล้านสายตาของพี่น้องชาวไทยได้มีโอกาสชื่นชม สุริโยไท สุดยอดภาพยนตร์อลังการงานสร้างแห่งสยามประเทศ ผลงานการกำกับลำดับที่ 23 ของ ท่านมุ้ย ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล โดยสร้างสถิติใหม่ให้กับวงการหนังไทย ด้วยการกวาดรายได้ไปถึง 700 ล้านบาท พร้อมได้รับความสนใจจากนักวิจารณ์และคอภาพยนตร์ชาวต่างชาติเป็นจำนวนมาก จนได้รับการคัดเลือกให้เข้าฉายในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติมากมาย ไม่ว่าจะเป็น เทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ ประเทศฝรั่งเศส และเทศกาลซันแดนซ์ ประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นต้น

พระสุริโยไท ทรงอภิเษกสมรสกับ พระเฑียรราชา ซึ่งต่อมา พระเฑียรราชา ได้รับการแต่งตั้งเป็นอุปราช คอยติดต่อราชการแทน พระไชยราชา ครั้นเมื่อ พระไชยราชา ถูกลอบปลงพระชนม์โดย ท้าวศรีสุดาจันทร์ พระมเหสีของพระองค์เอง เพื่อเปิดทางให้ชู้รักคือ ขุนชินราช ขึ้นครองราชย์แทน พระเฑียรราชาก็ทรงผนวชเพื่อเลี่ยงภัย

ด้าน พระสุริโยไท ครองพระองค์เงียบๆ ในวัง โดยมีเหล่าขุนนางผู้จงรักภักดีคอยคุ้มกันภัยต่อมา ขุนชินราช และ ท้าวศรีสุดาจันทร์ ถูกปลงพระชนม์ ชดใช้ความผิด จึงได้มีการอัญเชิญ พระเฑียรราชาให้ลาสิกขาบทขึ้นครองราชย์แทน ระหว่างนั้นพม่าได้แผ่ขยายอำนาจรุกรานไทย พระมหากษัตริย์ตะเบงชเวตี้นำทัพมายังอยุธยา เกิดเป็นสงครามยุทธหัตถี เป็นเหตุให้ พระสุริโยไท ต้องพลีชีพเพื่อรักษาแผ่นดินไทย จนสิ้นพระชนม์บนคอช้าง