| พุทธศาสนสุภาษิต |
คำอ่าน |
คำแปล |
| ราชา รฎฺฐสฺส ปญฺญาณํ |
ราชา รัดทัดสะ ปันยานัง |
พระราชา ทรงเป็นศรีสง่าแห่งแผ่นดิน |
| ราชาโน ปชํ รกฺขนฺตุ สพฺพทา |
ราชาโน ปะชัง รักขันตุ สับพะทา |
พระราชา ทรงปกป้องรักษาปวงประชาให้ปลอดภัยทุกเมื่อ |
| อตฺตานํ ทมยนฺติ ปณฺฑิตา |
อัดตานัง ทะมะยันติ ปันฑิตา |
ผู้เป็นบัณฑิต ย่อมฝึกตน |
| ทนฺโต เสฎฺโฐ มนุสฺเสสุ |
ทันโต เสดโถ มะนุดเสสุ |
ผู้ที่ฝึกตนได้ เป็นผู้ที่ประเสริฐ |
| อตฺตนา โจทยตฺตานํ |
อัดตะนา โจทะยัดตานัง |
จงเตือนตน ด้วยตนเอง |
| สุทนฺโต วต ทเมถ |
สุทันโต วะตะ ทะเมถะ |
เมื่อฝึกตนได้แล้ว จึงฝึกคนอื่น |
| อตฺตา สุทนฺโต ปุริสสฺส โชติ |
อัดตา สุทันโต ปุริสัดสะ โช-ติ |
ตนที่ฝึกดีแล้ว คือความรุ่งเรืองของคน |
| อตฺถํ คณฺหาติ ปณฺฑิโต |
อัดถัง คันหาติ ปันฑิโต |
บัณฑิต ย่อมถือเอาแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์ |
| รกฺเขยฺย นํ สุรกฺขิตํ |
รักเขยยะ นัง สุรักขิตัง |
ควรรักษาตนไว้ให้ดี |
| อตฺตานํ อติมญฺญสิ |
อัดตานัง อะติมันยะสิ |
ไม่ควรดูหมิ่นตนเอง |
| กุสโล ว ชหาติ ปาปกํ |
กุสะโล วะ ชะหาติ ปาปะกัง |
คนฉลาดพึงละเว้นจากสิ่งชั่ว |
| กลฺยาณการี กลฺยาณํ |
กัลยาณะการี กัลยาณัง |
ทำดี ย่อมได้ดี |
| ปาปการี จ ปาปกํ |
ปาปะการี จะ ปาปะกัง |
ทำชั่ว ได้ชั่ว |
| ยาทิสํ วปเต พีชํ ตาทิสํ ลภเต ผลํ |
ยาทิสัง วะปะเต พีชัง ตาทิสัง ละภะเต ผะลัง |
หว่านพืชเช่นไร ก็ย่อมได้ผลเช่นนั้น |
| อปฺมาเทน สมฺปาเทถ |
อับปะมาเทนะ สัมปาเทถะ |
จงทำประโยชน์ให้สำเร็จด้วยความไม่ประมาท |
| กาลญฺจ ญตฺวาน ตถาวิธสฺส |
กาลันจะ ยัดตะวานะ ตะถาวิทัดสะ |
คนฉลาด ควรรู้จักเวลาควร ไม่ควร |
| ปุริสกิจฺจานิ น ปจฺฉานุตปฺปติ |
ปุริสะกิดจานิ นะ ปัดฉานุตัปปะติ |
เมื่อทำหน้าที่สมบูรณ์แล้ว ไม่ควรร้อนใจในภายหลัง |
| ปฏิกจฺเจว กยิรา หิตมตฺตโน
| ปะติกัดเจวะ กะยิรา หิตะมัดตะโน |
รู้ว่าอะไรเป็นประโยชน์ ก็ควรรีบทำ |
| ทุลฺลโภ องฺคสมฺปนฺโน |
ทุนละโภ อังคะสัมปันโน |
คนมีคุณสมบัติดีพร้อมทุกอย่าง หาได้ยาก |
| โย เว กตญฺญูกตเวทิ ธีโร |
โย เว กตัญญูกะตะเวทิ ทีโร |
คนฉลาดที่กตัญญูกตเวที ท่านเรียกว่าสัตบุรุษ |
| ทุกขิตสฺส สกฺกจฺจ กโรติ |
ทุกขิตัดสะ สักกัดจะ กะโรติ |
คนฉลาดที่ทำกิจเพื่อผู้ตกทุกข์ ท่านเรียกว่าสัตบุรุษ |
| ทุกฺเข สุขานิ วินฺทติ |
ทุกเข สุขานิ วินทะติ |
คนมีปัญญา ถึงคราวมีทุกข์ ก็ยังหาสุขได้ |
| นตฺถิ ฌานํ อปญฺญสฺส |
นัดถิ ชานัง อะปันยัดสะ |
ผู้ไม่มีปัญญา ก็จะไม่มีการพินิจพิเคราะห์ |
| หิเตสิโน จ ทุลฺลโภ ชโน |
หิเตสิโน จะ ทุนละโภ ชะโน |
ผู้ที่ชอบบำเพ็ญประโยชน์ หาได้ยาก |
| น คุยฺหสฺส ปสตฺถมาวิกมฺมํ |
นะ คุยหัดสะ ปะสัดถะมาวิกัมมัง |
บัณฑิตไม่สรรเสริญการเปิดเผยความลับ |
| อนิปฺผนฺนตาย สเหยฺย ธีโร |
อะนิปผันนะตายะ สะเหยยะ ธีโร |
เมื่อทำงานยังไม่เสร็จ คนฉลาดย่อมอดกลั้นไว้ |
| กตานิ ปุญญานิ มิตฺตํ สมฺปรายิกํ |
กะตานิ ปุนยานิ มิดตัง สัมปะรายิกัง |
ความดีที่ทำไว้ จะเป็นมิตรติดตามตัวไปเบื้องหน้า |
| เอวํ มิตฺตวตํ อตฺถา ปทกฺขิณา |
เอวัง มิดตะวะตัง อัดถา ปะทักขินา
|
ผู้มีมิตรพรั่งพร้อม ย่อมทำประโยชน์สำเร็จโดยง่าย |
| สาธุ สมฺพหุลา ญาตี |
สาทุ สัมพะหุลา ยาตี |
มีญาติมาก ย่อมเป็นการดี |
| ยถา ภุตฺตญฺจ พฺยาหร |
ยะถา พุดตันจะ พะยาหะระ
|
จงทำงานให้สมกับอาหารที่บริโภค |