| พุทธศาสนสุภาษิต |
คำอ่าน |
คำแปล |
| ยหึ ชีเว ตหึ คจฺเฉ |
ยะหิง ชีเว ตะหิง คัดเฉ |
ชีวิตจะอยู่ได้ที่ไหน พึงไปที่นั้น |
| ลทฺธสฺส จานุรกฺนา |
ลัดทัดสะ จานุรักขะนา |
คนฉลาด ย่อมรู้รักษาสิ่งที่ได้มาแล้ว |
| ปุริสกิจฺจานิ น ปจฺฉานุตปฺปติ |
ปุริสะกิดจานิ นะ ปัดฉานุตัปปะติ |
เมื่อทำหน้าที่สมบูรณ์แล้วไม่ควรร้อนใจในภายหลัง |
| ปฏิกจฺเจว กยิรา หิตมตฺตโน |
ปะติกัดเจวะ กะยิรา หิตะมัดตะโนี |
รู้ว่าอะไรเป็นประโยชน์แก่ตน ควรรีบทำ |
| ราชาโน ปชํ รกฺขนฺตุ สพฺพทา |
ราชาโน ปะชัง รักขันตุ สับพะทา |
พระราชาทรงปกป้องรักษาปวงประชาให้ปลอดภัยทุกเมื่อ |
| ราชา รฎฺฐสฺส ปญฺญาณํ |
ราชา รัดทัดสะ ปันยานัง |
พระราชา ทรงเป็นศรีสง่าแห่งแผ่นดิน |
| ปโยชเย ธมฺมิกํ โส วณิชฺชํ |
ปะโยชะเย ธัมมิกัง โส วะนิดชัง |
พึงประกอบการค้าที่ชอบธรรม |
| สกมฺมุนา โหติ ผลูปปตฺติ |
สะกัมมุนา โห-ติ ผะลูปะปัดติิ |
ผลสำเร็จ ย่อมมีได้ด้วยการกระทำของตน |
| ทุกขิตสฺส สกฺกจฺจ กโรติิ |
ทุกขิตัดสะ สักกัดจะ กะโรติ |
คนฉลาดที่ทำกิจเพื่อผู้ตกทุกข์ ท่านเรียกว่า
สัตบุรุษ |
| อุฏฺฐาตา วินฺทเต ธนํ |
อุดถาตา วินทะเต ทะนัง |
คนขยัน ย่อมหาทรัพย์ได้ |
| ปฏิรูปการี วินฺทเต ธนํ |
ปฏิรูปะการี วินทะเต ทะนัง |
คนทำงานเหมาะสม ย่อมหาทรัพย์ได้ |
| ธุรวา วินฺทเต ธนํ |
ธุระวา วินทะเต ทะนัง |
คนเอาธุระ ย่อมหาทรัพย์ได้ |
| ตยฺยสฺส อปจิตา อสฺสุ |
ตัยยัดสะ อะปะจิตา อัดสุ |
การเคารพยำเกรงผู้สูงวัยกว่า เป็นการดี |
| เต จสฺสุ สาธุ ปูชิตา |
เต จัดสุ สาทุ ปูชิตา |
การบูชามารดา บิดา เป็นสิ่งที่ดี |
| อปฺมาเทน สมฺปาเทถ |
อับปะมาเทนะ สัมปาเทถะ |
จงทำประโยชน์ให้สำเร็จด้วยความไม่ประมาท |
| กาลญฺจ ญตฺวาน ตถาวิธสฺส |
กาลันจะ ยัดตะวานะ ตะถาวิทัดสะ |
คนฉลาด พึงรู้จักเวลาควร ไม่ควร |
| สณฺหํ คิรํ อตฺถวตึ ปมุญเจ |
สันหัง คิรัง อัดถะวะติง ปะมุนเจ |
ควรกล่าววาจาไพเราะ ที่มีประโยชน์ |
| ปญฺญาปมาณํ กถิตวากฺยํ |
ปัญญาปะมานัง กะถิตะวาก-กะยัง |
คำพูด ย่อมบ่งบอกถึงสติปัญญาของผู้พูด |
| คุยฺหสฺส คุยฺหเมว สาธุ |
คุยหัดสะ คุยหะเมวะ สาธุ |
การปกปิดสิ่งที่ควรปิด เป็นสิ่งดี |
| น คุยฺหสฺส ปสตฺถมาวิกมฺมํ |
นะ คุยหัดสะ ปะสัดถะมาวิกัมมัง |
บัณฑิตไม่สรรเสริญการเปิดเผยความลับ |
| อนิปฺผนฺนตาย สเหยฺย ธีโร |
อะนิปผันนะตายะ สะเหยยะ ธีโร |
เมื่อทำงานยังไม่เสร็จ คนฉลาดย่อมอดกลั้นไว้ |
| โย เว กตญฺญูกตเวทิ ธีโร |
โย เว กตัญญูกะตะเวทิ ธีโร |
คนฉลาดที่กตัญญูกตเวที ท่านเรียกว่าสัตบุรุษ |
| ทุกฺเข สุขานิ วินฺทติ |
ทุกเข สุขานิ วินทะติ |
คนมีปัญญา ถึงคราวมีทุกข์ ก็ยังหาสุขได้ |
| นตฺถิ ฌานํ อปญฺญสฺส |
นัดถิ ชานัง อะปันยัดสะ |
ผู้ไม่มีปัญญา ก็จะไม่มีการพินิจพิเคราะห์ |
| หิเตสิโน จ ทุลฺลโภ ชโน |
หิเตสิโน จะ ทุนละโภ ชะโน |
ผู้ที่ชอบบำเพ็ญประโยชน์ หาได้ยาก |
| นิสมฺมการิโน ยโสภิวฑฺฒติ |
นิสัมมะการิโน ยะโสภิวัดทะติ |
ยศตำแหน่ง ย่อมมีแก่ผู้ใคร่ครวญก่อนทำ |
| อปฺปมตฺตสฺส ยโสภิวฑฺฒติ |
อัปปะมัดตัดสะ ยะโสภิวัดทะติ |
ยศตำแหน่งย่อมมี แก่ผู้ไม่ประมาท |
| สมุฏฺฐาเปติ อณุ อคฺคึว ธมฺมํ |
สมุดถาเปติ อะนุง อัคคิงวะ ธัมมัง |
ตั้งตัวให้ได้ เหมือนก่อไฟจากกองน้อย |
| โภเค ภมรสฺส อิรียโต |
โภเค ภะมะรัดสะ อิรียะโต |
พึงเก็บรวบรวมทรัพย์สิน เหมือนผึ้งรวมน้ำหวานสร้างรัง |
| โภคา สนฺนิจยํ วมฺมิโกวูปจียติ |
โภคา สันนิจะยัง วัมมิโกวูปะจียะติ |
ทรัพย์สินย่อมพอกพูนขึ้นได้ เหมือนดังจอมปลวก |