9 ต.ค. 2560 | 14:06 น.

“พระโกศจันทน์” เครื่องประกอบพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพฯ

พระโกศจันทน์ จัดสร้างจากไม้จันทน์หอม ที่ช่างสิบหมู่ บรรจงฉลุลาย เป็นงานประณีตศิลป์ ตามแบบโบราณราชประเพณี

พระ โกศจันทน์ทรงพระบรมศพในหลวงรัชกาลที่ 9 จากหนังสือธรรมเนียมพระบรมศพ และพระศพเจ้านายของนันทพร อยู่มั่งมี อธิบาย เป็นโกศแปดเหลี่ยม โครงสร้างเป็นตะแกรงลวดตาข่าย ประดับลายไม้ฉลุ ลายซ้อนไม้ทั้งองค์มีฝาปิด ปลายยอดเป็นทรงมงกุฎ และอีกชั้นเป็นทรงพุ่ม

พระโกศจันทน์ ทำจากไม้จันทน์หอม ไม้มงคลที่ตัดมาจากอุทยานแห่งชาติกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เปรียบประดุจความหมายแม้ยืนต้นตายยังส่งกลิ่นหอม และเนื้อไม้แข็ง เหมาะแกะสลัก ฉลุลาย

/home/www/ch7/htdocs/files/images/src/2017/10/09/392.jpg

/home/www/ch7/htdocs/files/images/src/2017/10/09/615.jpg

/home/www/ch7/htdocs/files/images/src/2017/10/09/667.jpg
 
/home/www/ch7/htdocs/files/images/src/2017/10/09/191.jpg

 
นายช่าง จะใช้ลวดโครงเหล็กดัดตามรูปร่างและขนาดตามแบบเชื่อมกัน แล้วนำตะแกรงตาข่ายมาบุทับโครงภายนอก เพื่อติดลวดลายไม้จันทน์ จากไม้จันทน์ท่อนตัดเป็นแผ่นบาง ฉลุลายตามแบบ ที่นายสมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร นายช่างศิลปกรรมอาวุโส สำนักช่างสิบหมู่ ออกแบบไว้ 26 ลาย อาทิ กุดั่นดอกจอก กระจังคว่ำ และกระจังบังถลา เป็นต้น

ความวิจิตรงดงาม กับชิ้นส่วนไม้จันทน์ ลดหลั่นขนาดกว่า 31,000 ชิ้น ติดกาวซ้อนลายไม้ ให้หนา สร้างมิติ แล้วใช้ลวดผูกติดกับพระโกศ ประดับเทพพนม 64 องค์ รอบพระโกศ  ขั้นตอนสุดท้าย ใช้สีน้ำมันทาไม้จันทน์ แทนยางรัก ก่อนติดทองคำเปลว แต่จะไม่ติดทับลายไม้จันทน์ทั้งหมด ต้องการเปิดให้เห็นเนื้อไม้


/home/www/ch7/htdocs/files/images/src/2017/10/09/774.jpg

/home/www/ch7/htdocs/files/images/src/2017/10/09/146.jpg

/home/www/ch7/htdocs/files/images/src/2017/10/09/7021314413_1563162667079830_5999387519147270667_n.jpg
ขอบคุณภาพจาก FB : มเหนทรบรรพต
 
/home/www/ch7/htdocs/files/images/src/2017/10/09/6421231704_1563162663746497_3087777670510670014_n.jpg
ขอบคุณภาพ FB : มเหนทรบรรพต
 
/home/www/ch7/htdocs/files/images/src/2017/10/09/3021271319_1563162650413165_5194425470015481461_n.jpg
ขอบคุณภาพ FB : มเหนทรบรรพต
 
ในอดีตการสร้างพระ โกศจันทน์ในแต่ละครั้ง จะถูกเผาไปพร้อมกับพระบรมศพ จึงไม่มีให้ช่างรุ่นหลังได้ดูแบบอย่าง นอกจากรูปถ่าย    ความเปลี่ยนแปลงจึงเริ่มขึ้น เมื่อครั้งถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ ๗ เมื่อวันที่ ๙ เมษายน ๒๕๒๘ สมเด็จพระเทพพระรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมีพระราชดำริว่า “ควรเก็บพระโกศจันทน์ไว้เป็นตัวอย่างการสร้าง เพราะตัวอย่างในการสร้างไม่มีแล้ว ช่างที่เคยเห็นเคยทำมาชำนาญก็ล้มหายตายจากไป” ทำให้ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ไม่มีการเผาพระโกศจันทน์ แต่จะถอดออกเมื่อเสร็จสิ้นการทรงวางดอกไม้จันทน์ของพระบรมวงศ์ ก่อนถวายพระเพลิงพระศพ

จีรวัฒน์  เนียมมีศรี  ถ่ายภาพ  อัญชนา โตซาวา เรียบเรียง